Rehber: Ekonomik veriler2 dakikalık okuma
Tarım dışı istihdam (NFP) günü neden bu kadar hareketlidir?
Her ayın ilk cuması Türkiye saatiyle öğleden sonra açıklanan ABD istihdam verisi, ayın en sert fiyat hareketlerine sahne olur. Veriyi okumanın ve o günü yönetmenin yolu.
Melih Aksoy
ABD Çalışma Bakanlığı her ayın genellikle ilk cuması, bir önceki ayda tarım dışı sektörlerde kaç kişinin işe girdiğini açıklar. Kısaltması NFP (Non-Farm Payrolls) olan bu veri, forex dünyasının en çok beklenen anlarından biridir.
Ne zaman açıklanır?
Veri ABD saatiyle 08.30'da yayımlanır. Bu, Türkiye saatiyle yaz döneminde 15.30, ABD kış saatine geçtiğinde 16.30 demektir. Tatil gibi nedenlerle tarih zaman zaman kayabilir; ekonomik takvimden kontrol etmek en doğrusu.
Neden bu kadar önemli?
Fed'in iki görevi vardır: fiyat istikrarı ve azami istihdam. İstihdam verisi, ABD ekonomisinin ne kadar güçlü olduğunu ve dolayısıyla Fed'in faizleri nereye götürebileceğini gösteren en güncel işaretlerden biridir.
- Beklentiden güçlü istihdam: ekonomi sağlam, Fed acele faiz indirimine gitmeyebilir. Dolar desteklenebilir, altın baskılanabilir.
- Beklentiden zayıf istihdam: ekonomi yavaşlıyor olabilir, faiz indirimi beklentisi artabilir. Dolar zayıflayabilir, altın desteklenebilir.
Tek rakama bakmayın
Aynı raporda birlikte açıklanan üç bilgi de en az ana rakam kadar önemlidir:
- İşsizlik oranı.
- Ortalama saatlik kazançlar: ücret artışı, enflasyon açısından Fed'in yakından izlediği bir göstergedir.
- Önceki ayların revizyonu: geçmiş ayların sert şekilde aşağı ya da yukarı düzeltilmesi, yeni rakamın etkisini tamamen değiştirebilir.
Örnek. Ana rakam beklentinin üzerinde geldi ama önceki iki ay toplamda büyük bir aşağı revizyon yaşadı ve ücret artışı yavaşladı. İlk saniyelerde güçlenen dolar, piyasa ayrıntıları okudukça geri dönebilir.
O günü nasıl geçirmeli?
Veriden önceki dakikalarda piyasa genellikle durgunlaşır, açıklama anında ise fiyat iki yöne sert sıçrayabilir. Makas açılır, stop emirleri beklenenden kötü fiyatlardan gerçekleşebilir. Pek çok yatırımcı bu yüzden:
- Veri öncesinde yeni pozisyon açmaz,
- Açık pozisyonlarının riskini azaltır,
- İlk 15 ile 30 dakika geçip yön netleştikten sonra değerlendirme yapar.
Not. NFP cuması, haftanın son işlem günüdür. Veri sonrası oluşan hareketler, hafta sonu boşluğu riskiyle birlikte düşünülmelidir.