Rehber: Temel bilgiler2 dakikalık okuma
Altın neden "güvenli liman" sayılır? Ons fiyatını etkileyen dört şey
Belirsizlik dönemlerinde yatırımcılar neden altına yönelir? Ons altının dolar, faiz ve merkez bankalarıyla ilişkisini; gram altın hesabını da ekleyerek anlatıyoruz.
Melih Aksoy
Altın binlerce yıldır değer saklama aracı olarak kullanılıyor. Bir şirketin ya da ülkenin borcu değildir, iflas etmez, matbaada basılamaz. Kriz, savaş ve yüksek enflasyon dönemlerinde yatırımcıların ona yönelmesinin temel nedeni budur.
Ons ve gram altın
Uluslararası piyasada altın, dolar cinsinden ons üzerinden fiyatlanır. Bir ons yaklaşık 31,1 gramdır. Forex platformlarında XAU/USD olarak görünür. Türkiye'deki gram altın fiyatı ise kabaca şöyle oluşur:
Örnek. Gram altın ≈ ons fiyatı × dolar/TL kuru ÷ 31,1. Bu yüzden gram altın iki şeyden birden etkilenir: ons fiyatı ve dolar/TL. Ons sabit kalsa bile kur yükseldiğinde gram altın da yükselir.
Ons fiyatını etkileyen dört şey
- Reel faizler. Altın faiz ya da temettü getirisi sağlamaz. Faizler, özellikle enflasyondan arındırılmış reel faizler yükseldiğinde, altını elde tutmanın fırsat maliyeti artar. Reel faizlerin düşüşü genellikle altını destekler.
- Dolar. Altın dolarla fiyatlandığı için dolar güçlendiğinde diğer para birimlerini kullananlar için altın pahalılaşır. Bu nedenle dolar ile ons arasında çoğu zaman ters bir ilişki görülür.
- Risk algısı. Jeopolitik gerilimler, savaşlar, bankacılık sorunları ve piyasa paniği güvenli liman talebini artırır.
- Merkez bankası alımları. Pek çok ülkenin merkez bankası rezervlerinde altın payını artırıyor. Bu alımlar, uzun vadeli talebin önemli bir parçasıdır.
Forex'te altın işlemi
Altın, forex platformlarının en hareketli enstrümanlarından biridir. Burada da lot mantığı geçerlidir: çoğu platformda 1 lot altın 100 ons demektir. Bu durumda ons fiyatındaki 1 dolarlık hareket, 1 lotluk pozisyonda 100 dolarlık kâr ya da zarar yaratır; 0,01 lotta 1 dolar.
Dikkat. Altın, güvenli liman olarak anılsa da kısa vadede çok oynak olabilir. Fed kararları ve ABD verileri sırasında ons fiyatı dakikalar içinde onlarca dolar hareket edebilir. Kaldıraçlı altın işlemi, fiziki altın almakla aynı risk profilinde değildir.
Kısacası
Altın; faizler, dolar ve küresel korku endeksiyle birlikte nefes alır. Ons fiyatını takip ederken ekonomik takvimdeki ABD verilerini ve Fed toplantılarını da takip etmek bu yüzden önemlidir.