Rehber: Ekonomik veriler2 dakikalık okuma
Enflasyon verisi piyasayı nasıl hareket ettirir? ABD ve Türkiye
Enflasyon, merkez bankalarının faiz kararlarını belirleyen bir numaralı veri. ABD TÜFE'si ile TÜİK'in açıkladığı enflasyonun dolar, altın, TL ve Borsa İstanbul üzerindeki etkisini anlatıyoruz.
Melih Aksoy
Enflasyon, fiyatların genel düzeyindeki artıştır. Piyasa açısından önemi şuradan gelir: merkez bankaları faizi büyük ölçüde enflasyona bakarak belirler. Enflasyon verisi, gelecekteki faiz kararlarının ön izlemesi gibidir.
ABD enflasyonu (TÜFE)
ABD'de tüketici fiyatları endeksi her ay, genellikle ayın ortasına doğru, ABD saatiyle 08.30'da açıklanır. Türkiye saatiyle bu, yaz döneminde 15.30, kış döneminde 16.30'dur.
İki rakam birlikte izlenir:
- Manşet enflasyon: tüm sepet.
- Çekirdek enflasyon: gıda ve enerji hariç. Daha az dalgalandığı için Fed'in eğilimi okurken daha çok baktığı göstergelerden biridir.
Beklentiden yüksek enflasyon genellikle faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisini güçlendirir: dolar desteklenebilir, altın ve hisse senetleri baskılanabilir. Beklentiden düşük enflasyon tersine, faiz indirimi beklentisini artırabilir.
Not. Fed'in kendi tercih ettiği ölçü, PCE fiyat endeksidir. TÜFE daha önce açıklandığı için piyasada daha sert tepki doğurur, ama PCE de takvimde takip edilmesi gereken bir veridir.
Türkiye enflasyonu
TÜİK, tüketici enflasyonunu her ayın 3'ünde saat 10.00'da açıklar. Borsa İstanbul açılışıyla aynı saatte gelen bu veri, güne doğrudan yön verebilir.
Burada da bakılacak şey beklentiden sapmadır. Ayrıca aylık ve yıllık rakamlar birlikte değerlendirilir: yıllık enflasyon düşüyor görünürken aylık rakamın beklentiden yüksek gelmesi, piyasada TCMB'nin faiz indirimlerini erteleyebileceği beklentisini doğurabilir.
- Beklentiden düşük enflasyon: faiz indirimi beklentisi güçlenebilir. Bankacılık hisseleri başta olmak üzere borsa olumlu tepki verebilir.
- Beklentiden yüksek enflasyon: sıkı para politikasının süreceği beklentisi öne çıkabilir.
Veriyi doğru okumak
Örnek. Yıllık enflasyon beklentiye uygun geldi ama hizmet fiyatlarındaki artış hızlandı. Piyasa ilk anda sakin kalsa da ekonomistler yorumlarını yaptıkça fiyatlama değişebilir.
Enflasyon raporu tek bir rakamdan ibaret değildir. Gıda, enerji, kira ve hizmet kalemlerinin nasıl hareket ettiği, merkez bankasının sonraki adımına dair en iyi ipuçlarını verir. Bu yüzden ilk tepkiyi değil, ilk saatin sonundaki tabloyu esas almak daha sağlıklıdır.