Rehber: Grafik okuma2 dakikalık okuma
Mum grafikleri nasıl okunur? Gövde, fitil ve temel formasyonlar
Bir mum, belirli bir zaman diliminde alıcılarla satıcılar arasında ne olduğunu tek bakışta anlatır. Mumun parçalarını ve en çok bilinen dört formasyonu öğrenin.
Melih Aksoy
Japon mum grafikleri, yüzyıllar önce Japonya'daki pirinç tüccarlarına kadar uzanır ve bugün grafik okumanın en yaygın yoludur. Her mum, seçtiğiniz zaman dilimini temsil eder: 1 saatlik grafikte her mum bir saati, günlük grafikte bir günü gösterir.
Bir mumun dört bilgisi
- Açılış: dönemin ilk fiyatı.
- Kapanış: dönemin son fiyatı.
- En yüksek ve en düşük: dönem içinde görülen uç fiyatlar.
Açılış ile kapanış arasındaki kalın bölüme gövde, gövdenin üstünde ve altında kalan ince çizgilere fitil denir. Kapanış açılıştan yüksekse mum yükseliş mumudur, genellikle yeşil ya da beyaz gösterilir. Kapanış açılıştan düşükse düşüş mumudur, kırmızı ya da siyah gösterilir.
Gövde ve fitil ne anlatır?
Uzun bir gövde, o dönemde bir tarafın açık ara baskın olduğunu gösterir. Uzun bir fitil ise fiyatın o yöne gidip geri itildiğini anlatır.
Örnek. Günlük mumun alt fitili uzun, gövdesi küçük ve üstte. Bu, gün içinde satıcıların fiyatı epey aşağı çektiğini ama günün sonunda alıcıların fiyatı yukarı geri taşıdığını gösterir.
En çok bilinen dört formasyon
- Çekiç: düşüşün ardından gelen, küçük gövdeli ve uzun alt fitilli mum. Satış baskısının zayıfladığına işaret edebilir.
- Kayan yıldız: yükselişin ardından gelen, küçük gövdeli ve uzun üst fitilli mum. Alım gücünün tükendiğine işaret edebilir.
- Yutan formasyon: bir mumun gövdesinin, önceki mumun gövdesini tamamen içine almasıdır. Yükselen yutan formasyon düşüş sonrası, düşen yutan formasyon yükseliş sonrası anlam kazanır.
- Doji: açılış ve kapanışın neredeyse aynı olduğu, gövdesiz mum. Kararsızlığı gösterir; tek başına yön söylemez.
Doğru kullanım
Mum formasyonları yer ile anlam kazanır. Rastgele bir yerde oluşan çekiç pek bir şey ifade etmez; güçlü bir destek bölgesinde oluşan çekiç ise dikkat çekicidir. Ayrıca formasyonun mum kapanmadan değerlendirilmemesi gerekir: kapanmamış bir mum son dakikada bambaşka bir şekle dönüşebilir.
Not. Büyük zaman dilimlerindeki mumlar daha güvenilirdir. 5 dakikalık grafikteki bir formasyon, günlük grafikteki aynı formasyon kadar ağırlık taşımaz.