Rehber: Risk yönetimi3 dakikalık okuma
İşlem başına yüzde 1 kuralı ve doğru lot hesabı
Piyasada uzun süre kalanların ortak noktası iyi tahmin değil, iyi risk yönetimidir. Tek bir işlemde ne kadar risk alınmalı ve lot büyüklüğü buna göre nasıl hesaplanır?
Melih Aksoy
Hiç kimse her işlemi kazanamaz. Profesyonellerin de kayıp serileri olur. Onları ayakta tutan, kaybettikleri günlerde hesaplarının büyük bir kısmını kaybetmemeleridir. Bunun en yaygın yolu, tek bir işlemde hesabın yalnızca küçük bir yüzdesini riske atmaktır. Genel kabul gören oran yüzde 1, en fazla yüzde 2'dir.
Neden bu kadar küçük?
Kayıp serilerinin matematiği acımasızdır. Arka arkaya 10 işlem kaybettiğinizi düşünün:
- Her işlemde yüzde 1 riskle hesabınız yaklaşık yüzde 9,6 erir. Toparlanmak mümkündür.
- Her işlemde yüzde 10 riskle hesabınız yaklaşık yüzde 65 erir.
Üstelik kayıptan dönmek simetrik değildir. Yüzde 20 kaybeden hesap, başa dönmek için yüzde 25 kazanmalıdır. Yüzde 50 kaybeden hesabın ise yüzde 100 kazanması gerekir.
Lot hesabı üç adımda
Risk yüzdesi belli olduğunda lot büyüklüğü artık tahmin değil, hesaptır.
- Riske atılacak tutarı bulun: hesap büyüklüğü × yüzde 1.
- Stop mesafesini belirleyin: yanıldığınızı kabul edeceğiniz noktanın giriş fiyatına kaç pip uzaklıkta olduğu.
- Lotu hesaplayın: riske atılacak tutar ÷ (stop mesafesi × 1 lotluk pip değeri).
Örnek. Hesabınız 5.000 dolar. Yüzde 1 risk 50 dolar eder. EUR/USD'de stop mesafeniz 25 pip. 1 standart lotta pip değeri 10 dolar olduğuna göre: 50 ÷ (25 × 10) = 0,2 lot. Stop çalışırsa kaybınız 50 dolarda kalır; ne eksik ne fazla.
Dikkat edin: lot büyüklüğünü stop mesafesi belirliyor. Daha geniş bir stop gerekiyorsa lot küçülür, risk aynı kalır. "Bu işleme çok güveniyorum, lotu büyüteyim" düşüncesi, bu hesabın tam tersidir.
Toplam riski de unutmayın
Aynı anda birden fazla işlem açıksa, her biri yüzde 1 olsa bile toplam risk artar. Hele birbirine bağlı hareket eden çiftlerde (örneğin EUR/USD ve GBP/USD alışı) aslında aynı yöne iki kez bahis yapmış olursunuz. Pek çok yatırımcı, açık işlemlerin toplam riskini yüzde 3 ile 5 arasında sınırlar.
Dikkat. Bu oranlar genel bir çerçevedir, kişisel tavsiye değildir. Ne kadar risk alacağınız; birikiminize, deneyiminize ve kaybetmeyi göze alabileceğiniz tutara göre değişir. Kaybetmeyi göze alamayacağınız parayla kaldıraçlı işlem yapılmaz.
Kısacası
Doğru risk yönetimi heyecan verici değildir ama sizi bir sonraki fırsata ulaştıran şey odur. Her işlemden önce aynı iki soruyu sorun: "Yanılırsam ne kaybederim?" ve "Bu tutar hesabımın yüzde kaçı?"