Rehber: Ekonomik veriler2 dakikalık okuma
Fed faiz kararları dolar, altın ve borsayı nasıl etkiler?
Dünyanın en çok izlenen toplantısı yılda sekiz kez yapılır. Fed'in faiz kararının neden bu kadar önemli olduğunu ve piyasanın karardan çok neye baktığını anlatıyoruz.
Melih Aksoy
ABD Merkez Bankası Fed, dünyanın rezerv para birimi olan doları yönetir. Bu yüzden onun faiz kararları yalnızca ABD'yi değil; altını, gelişmekte olan ülke paralarını, Borsa İstanbul'u ve kriptoyu da etkiler.
Toplantı takvimi
Fed'in para politikası kurulu FOMC, yılda sekiz kez toplanır. Karar, ABD saatiyle 14.00'te açıklanır; bu Türkiye saatiyle yaz döneminde 21.00, kış döneminde 22.00 demektir. Yarım saat sonra Fed Başkanı'nın basın toplantısı başlar. Mart, haziran, eylül ve aralık toplantılarında üyelerin gelecek faiz tahminlerini gösteren "nokta grafiği" de yayımlanır.
Temel mantık
Faiz, paranın getirisidir. Bir ülke faizini yükselttiğinde o ülkenin parasını tutmak daha cazip hâle gelir.
- Faiz artışı ya da sıkı mesaj: dolar genellikle güçlenir. Getiri sağlamayan altın baskı altında kalabilir. Borsalarda, borçlanma maliyeti arttığı için temkin artabilir.
- Faiz indirimi ya da gevşek mesaj: dolar zayıflama eğilimine girer, altın ve hisse senetleri desteklenebilir.
Not. Bunlar eğilimlerdir, kural değildir. Aynı gün açıklanan başka bir gelişme ya da piyasanın o anki ruh hali tepkiyi tamamen değiştirebilir.
Karar değil, mesaj
Çoğu zaman faiz kararının kendisi sürpriz olmaz; piyasa onu haftalar önce fiyatlamıştır. Asıl hareket şu sorulardan gelir:
- Açıklama metninde ifadeler değişti mi? Tek bir kelimenin değişmesi bile yön verebilir.
- Nokta grafiği önümüzdeki dönem için kaç indirim ya da artış gösteriyor?
- Başkan basın toplantısında enflasyon ve istihdam için ne söylüyor?
Bu nedenle karar anında ilk fiyat hareketi bir yönde olup basın toplantısı sırasında tamamen tersine dönebilir.
Türkiye'ye etkisi
Fed'in sıkı duruşu, küresel yatırımcıların gelişmekte olan ülkelerden çekilmesine yol açabilir. Bu da TL üzerinde baskı ve Borsa İstanbul'da yabancı satışı anlamına gelebilir. Gevşek duruş ise tersine, gelişmekte olan piyasalara para girişini destekleyebilir. TCMB'nin kararları da bu küresel tablo içinde değerlendirilir.
Dikkat. Fed akşamlarında fiyatlar dakikalar içinde yüzlerce pip oynayabilir, makas açılabilir. Bu saatlere açık pozisyonla girmeden önce riskinizi yeniden gözden geçirin.