Rehber: Ekonomik veriler2 dakikalık okuma
Ekonomik takvim nasıl okunur? Beklenti, önceki ve açıklanan
Takvimdeki her satır bir veri açıklamasını gösterir; ama fiyatı asıl hareket ettiren, açıklanan rakamın beklentiden ne kadar saptığıdır. Takvimi doğru okumanın yolu.
Melih Aksoy
Ekonomik takvim, ülkelerin açıklayacağı ekonomik verilerin gün ve saat listesidir. Faiz kararları, enflasyon, istihdam, büyüme rakamları hepsi buradadır. Sitemizin ekonomik takvim sayfasında bu listeyi canlı olarak görebilirsiniz.
Bir satırda neler var?
Her veri için genellikle şu bilgiler bulunur:
- Saat ve ülke: verinin ne zaman ve hangi ekonomi için açıklanacağı.
- Önem derecesi: verinin piyasayı ne kadar etkileme eğiliminde olduğu. Genelde bir, iki ya da üç işaretle gösterilir.
- Önceki: bir önceki dönemde açıklanan değer.
- Beklenti: ekonomistlerin ortalama tahmini.
- Açıklanan: veri yayımlandığı anda görünen gerçek değer.
Asıl önemli olan sapma
Yeni başlayanların en sık yaptığı hata, verinin "iyi" ya da "kötü" olmasına bakmaktır. Piyasa ise beklentiyi çoktan fiyatlamıştır. Fiyatı hareket ettiren, sürprizdir.
Örnek. ABD'de enflasyonun yüzde 3,0 açıklanması beklenirken veri yüzde 3,4 geldi. Enflasyon beklenenden yüksek olduğu için piyasa, Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutacağını düşünebilir. Bu da dolara güç verebilir. Veri tam yüzde 3,0 gelseydi, çok önemli bir veri olmasına rağmen tepki sınırlı kalabilirdi.
Bir de revizyonlara dikkat edin. Önceki ayın verisi düzeltilerek açıklandığında, piyasa bazen yeni rakamdan çok bu düzeltmeye tepki verir.
Hangi veriler en önemli?
Forex ve altın için en çok izlenen veriler şunlardır:
- Merkez bankası faiz kararları (Fed, Avrupa Merkez Bankası, TCMB)
- ABD enflasyon verisi (TÜFE)
- ABD tarım dışı istihdam (her ayın ilk cuması)
- Büyüme (GSYH) ve satın alma yöneticileri endeksi (PMI)
Türkiye'de ise TÜİK'in her ayın 3'ünde saat 10.00'da açıkladığı enflasyon verisi ve TCMB'nin faiz kararları, hem Borsa İstanbul'u hem de TL'yi doğrudan etkiler.
Veri anında nelere dikkat edilmeli?
Önemli bir veri açıklanırken fiyat saniyeler içinde iki yöne birden sert hareket edebilir. Alış ve satış fiyatı arasındaki fark (makas) açılır, emirler beklenen fiyattan gerçekleşmeyebilir. Bu nedenle pek çok deneyimli yatırımcı, büyük verilerden hemen önce yeni pozisyon açmaz; ilk dalga geçtikten sonra tabloyu değerlendirir.
Not. Takvimdeki saatlerin kendi saat diliminize göre gösterildiğinden emin olun. ABD yaz saatinden kış saatine geçtiğinde, Türkiye saatiyle veri saatleri bir saat ileri kayar.