Rehber: Grafik okuma2 dakikalık okuma
Hareketli ortalamalar ile trendi okumak; 50 ve 200 günlük çizgiler
Fiyatın gürültüsünü süzüp ana yönü gösteren en basit araç. Basit ve üssel ortalama farkını, trend okumayı ve "altın kesişim" kavramını anlatıyoruz.
Melih Aksoy
Fiyat grafikleri günlük dalgalanmalarla doludur. Hareketli ortalama, belirli sayıda dönemin ortalama fiyatını alarak bu gürültüyü süzer ve trendin yönünü daha net gösterir.
Nasıl hesaplanır?
Basit hareketli ortalama (SMA), son belirli sayıda mumun kapanış fiyatlarının ortalamasıdır. 20 günlük SMA, son 20 günün kapanışlarının toplamının 20'ye bölünmesidir. Her yeni gün eklendiğinde en eski gün çıkar; ortalama bu yüzden "hareket eder".
Üssel hareketli ortalama (EMA) ise son fiyatlara daha fazla ağırlık verir. Bu yüzden fiyat değişimlerine SMA'dan daha hızlı tepki verir, ama daha fazla yanlış sinyal de üretebilir.
Hangi periyotlar?
- 20 dönem: kısa vadeli yön.
- 50 dönem: orta vadeli trend.
- 200 dönem: uzun vadeli trend. Özellikle günlük grafikte, piyasanın genel olarak yükseliş mi düşüş mü eğiliminde olduğuna dair en çok izlenen çizgidir.
Trend okumanın üç yolu
- Fiyatın konumu: fiyat 200 günlük ortalamanın üzerindeyse uzun vadeli eğilim yukarı, altındaysa aşağı kabul edilir.
- Ortalamanın eğimi: yukarı bakan bir ortalama yükseliş trendini, yatay seyreden bir ortalama yönsüz bir piyasayı gösterir.
- Dinamik destek ve direnç: güçlü trendlerde fiyat, geri çekilmelerde çoğu zaman 20 ya da 50 günlük ortalamaya kadar gelip yeniden trend yönünde hareket eder.
Altın kesişim ve ölüm kesişimi
50 günlük ortalamanın 200 günlük ortalamayı aşağıdan yukarı kesmesine altın kesişim, yukarıdan aşağı kesmesine ölüm kesişimi denir. İlki uzun vadeli yükselişin, ikincisi düşüşün başladığına işaret olarak yorumlanır.
Dikkat. Hareketli ortalamalar geçmiş fiyatlardan hesaplandığı için gecikmelidir. Kesişim gerçekleştiğinde hareketin önemli bir kısmı çoktan yaşanmış olabilir. Yatay piyasalarda ise ortalamalar sürekli kesişerek çok sayıda yanlış sinyal üretir.
Doğru beklenti
Hareketli ortalama size "ne zaman al" demez; "piyasa şu an hangi yöne eğilimli" sorusuna sade bir cevap verir. Destek ve direnç seviyeleri, mum formasyonları ve ekonomik takvimle birlikte kullanıldığında karar sürecinizin sağlam bir parçası olur.